KHẢO SÁT ĐẶC ĐIỂM HÌNH THÁI VÀ ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG KHỬ ION Fe³⁺ CỦA PHÂN ĐOẠN GIÀU CATECHIN CHIẾT XUẤT TỪ CÂY CHÈ XANH

DOI: https://doi.org/10.58902/nckhpt.e-v2i1.338

Lưu Ngọc Linh

Trường Đại học Thành Đô

Lê Thị Ngọc Mai

Trường Đại học Thành Đô

Nguyễn Duy Nghĩa

Trường Đại học Thành Đô

Nguyễn Đức Hùng

Trường Đại học Thành Đô

Nguyễn Thị Vân Anh

Trường Đại học Thành Đô

Lê Ngọc An

Trường Đại học Thành Đô

Phạm Thị Mai Hương

Trường Đại học Thành Đô

PDF

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm mô tả đặc điểm hình thái thực vật của cây chè xanh (Camellia sinensis var. sinensis) thu tại xóm Ba Quà, xã Văn Hán, tỉnh Thái Nguyên, đồng thời đánh giá tiềm năng chống oxy hóa thông qua khả năng khử ion Fe³⁺ của phân đoạn giàu catechin từ lá chè xanh. Mẫu thực vật được giám định dựa trên các đặc điểm hình thái học kết hợp khóa phân loại thực vật chuyên ngành. Phân đoạn giàu catechin (E-CS) được thu nhận bằng phương pháp chiết lỏng–lỏng sử dụng ethanol 50%, chloroform, ethyl acetate và axit citric nhằm làm giàu các hợp chất polyphenol có hoạt tính sinh học. Hàm lượng các catechin chính gồm (+)-catechin, (–)-epicatechin và (–)-epigallocatechin gallate được xác định bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao ghép đầu dò DAD (HPLC-DAD), với hàm lượng tương ứng lần lượt là 21,50%, 16,61% và 12,26%. Khả năng khử ion Fe³⁺ của phân đoạn E-CS được đánh giá theo phương pháp Oyaizu trong khoảng nồng độ 66,67–125,00 μg/mL, cho thấy hoạt tính khử tăng tỷ lệ thuận với nồng độ mẫu thử với hệ số tương quan R² = 0,9846. Kết quả nghiên cứu không chỉ khẳng định mẫu thực vật thu được là Camellia sinensis var. sinensis mà còn cho thấy phân đoạn giàu catechin có khả năng khử Fe³⁺ mạnh, tương đương với axit ascorbic chuẩn, qua đó góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho việc khai thác lá chè xanh như một nguồn nguyên liệu giàu chất chống oxy hóa tự nhiên trong lĩnh vực thực phẩm chức năng và dược liệu.

Từ khóa: Camellia sinensis var. sinensis; Catechin; Chè xanh; HPLC-DAD; Khả năng khử Fe³⁺.

Tài liệu tham khảo

Athirojthanakij, W., & Rashidinejad, A. (2024). Optimizing catechin extraction from green tea waste: Comparative analysis of hot water, ultrasound-assisted, and ethanol methods for enhanced antioxidant recovery. Food Science & Nutrition, 12(4), 2891–2903. https://doi.org/10.1002/fsn3.4161.

Fujioka, K., Salaheldin, T. A., Godugu, K., Meyers, H. V., & Mousa, S. A. (2022). Edible green solvent for optimized catechins extraction from green tea leaves: Anti-hypercholesterolemia. Journal of Pharmacy and Pharmacology Research, 6(2), 91–98. https://doi.org/10.26502/fjppr.053.

Heim, K. E., Tagliaferro, A. R., & Bobilya, D. J. (2002). Flavonoid antioxidants: Chemistry, metabolism and structure–activity relationships. The Journal of Nutritional Biochemistry, 13(10), 572–584. https://doi.org/10.1016/S0955-2863(02)00208-5.

Ismail, N. N. (2015). Determination of phenolic and antioxidant properties in tea and spent tea under various extraction methods and determination of catechins, caffeine and gallic acid by HPLC. International Journal on Advanced Science, Engineering and Information Technology, 5(3), 171–177. https://doi.org/10.18517/IJASEIT.5.3.520.

Jin, L., Zhao, Y., Kim, D., Kim, K. H., & Kang, S. N. (2019). Comprehensive investigation of the effects of brewing conditions in sample preparation of green tea infusions. Molecules, 24(9), 1735. https://doi.org/10.3390/molecules24091735.

Khan, S. H. (2014). The use of green tea (Camellia sinensis) as a phytogenic substance in poultry diets. Onderstepoort Journal of Veterinary Research, 81(1), Article 706. https://doi.org/10.4102/ojvr.v81i2.706.

Korkmaz, N., Sener, S. O., Akkaya, S., Badem, M., & Aliyazicioglu, R. (2019). Investigation of antioxidant, cytotoxic, tyrosinase inhibitory activities, and phenolic profiles of green, white, and black teas. Turkish Journal of Biochemistry, 44(3), 278–288. https://doi.org/10.1515/TJB-2017-0345.

Martinovic, M., Krgović, N., Nešić, I., Zugic, A., & Tadić, V. (2022). Conventional vs. green extraction using natural deep eutectic solvents—Differences in the composition of soluble unbound phenolic compounds and antioxidant activity. Antioxidants, 11(11), 2295. https://doi.org/10.3390/antiox11112295.

Ming, T. L., & Bartholomew, B. (2007). Theaceae. In Flora of China (Vol. 12, pp. 366–478). Science Press & Missouri Botanical Garden Press.

Oyaizu, M. (1986). Studies on products of browning reaction: Antioxidative activities of products of browning reaction prepared from glucosamine. The Japanese Journal of Nutrition and Dietetics, 44(6), 307–315. https://doi.org/10.5264/eiyogakuzashi.44.307

Perron, N. R., & Brumaghim, J. L. (2009). A review of the antioxidant mechanisms of polyphenol compounds related to iron binding. Cell Biochemistry and Biophysics, 53(2), 75–100. https://doi.org/10.1007/s12013-009-9043-x.

Perva, U. A., Škerget, M., Knez, Ž., Weinreich, B., Otto, F., & Grüner, S. (2006). Extraction of active ingredients from green tea (Camellia sinensis): Extraction efficiency of major catechins and caffeine. Food Chemistry, 96(4), 597–605.

Qi, C., Tianyang, G., Jian, Y., Renyi, L., & Peng, W. (2020). Microwave-assisted extraction combined with UHPLC and quadrupole/Q-Exactive high-resolution mass spectrometry for the determination of main flavor substances in green tea. Journal of AOAC International, 103(6), 1590–1596. https://doi.org/10.5740/JAOACINT.19-0265.

Qian, M., Fang, M., Chen, J., Li, Y., & Huang, Y. (2020). Online liquid microextraction coupled with HPLC-ABTS for rapid screening of natural antioxidants: Case study of three different teas. Journal of Chromatographic Science, 58(9), 866–873. https://doi.org/10.1093/chromsci/bmaa047

Rice-Evans, C. A., Miller, N. J., & Paganga, G. (1996). Structure–antioxidant activity relationships of flavonoids and phenolic acids. Free Radical Biology and Medicine, 20(7), 933–956. https://doi.org/10.1016/0891-5849(95)02227-9.

Sakao, K., Miyata, T., & Hou, D. X. (2023). Extraction efficiency and alpha-glucosidase inhibitory activities of green tea catechins by different infusion methods. Foods, 12(13), 2611. https://doi.org/10.3390/foods12132611.

Selvi, I. K., & Nagarajan, S. (2018). Separation of catechins from green tea (Camellia sinensis L.) by microwave assisted acetylation, evaluation of antioxidant potential of individual components and spectroscopic analysis. LWT – Food Science and Technology, 95, 113–120. https://doi.org/10.1016/J.LWT.2018.01.042.

Serdar, G., Demir, E., Bayrak, S., & Sökmen, M. (2016). New approaches for effective microwave assisted extraction of caffeine and catechins from green tea. International Journal of Secondary Metabolite, 3(2), 2–14. https://doi.org/10.21448/IJSM.240697.

Wanasundara, P. K. J. P. D., & Shahidi, F. (2005). Antioxidants: Science, technology, and applications. In Bailey’s Industrial Oil and Fat Products. John Wiley & Sons. https://doi.org/10.1002/047167849X.bio002.